Hạ nhiệt tại Hormuz: Giá dầu WTI và Brent lùi sâu về đáy 3 tháng

Thị trường năng lượng toàn cầu vừa ghi nhận một phiên giao dịch đầy tính bước ngoặt khi áp lực rủi ro địa chính trị (risk premium) tại Trung Đông bất ngờ hạ nhiệt. Sau nhiều tháng căng thẳng đẩy giá dầu leo thang, dòng vốn đầu cơ bắt đầu rút chạy khi các tín hiệu thực tế về lưu lượng tàu dầu qua eo biển Hormuz phục hồi đáng kể, đi kèm với đó là các bước đi ngoại giao cụ thể từ Washington và Tehran. Liệu đây có phải là dấu mốc chấm dứt cuộc khủng hoảng năng lượng nửa đầu năm 2026, hay chỉ là khoảng lặng tạm thời trước một chu kỳ biến động mới? Hãy cùng phân tích các động lực cốt lõi trong báo cáo chuyên sâu dưới đây.

Diễn biến giá dầu: Áp lực bán kích hoạt trên cả hai sàn kỳ hạn

Phiên giao dịch ngày 23/06/2026 chứng kiến sắc đỏ bao trùm các hợp đồng dầu thô kỳ hạn, đẩy cả hai chuẩn tham chiếu quốc tế về mức thấp nhất trong vòng gần 3 tháng qua.

• Dầu Brent (chuẩn quốc tế): Giảm 82 xu (tương đương hơn 1.1%), chốt phiên ở mức 77.08 USD/thùng.

• Dầu WTI (Mỹ): Mất 65 xu, lùi về mức 73.21 USD/thùng (trong phiên có lúc chạm ngưỡng thấp kỷ lục 4 tháng tại 72.48 USD/thùng).

Sự lao dốc liên tục trong 4 phiên vừa qua cho thấy thị trường đang nhanh chóng tháo bỏ phần phí bảo hiểm rủi ro địa chính trị từng được định giá rất cao trước đó.

Ba động lực cốt lõi giải phóng áp lực nguồn cung toàn cầu

1. Eo biển Hormuz mở cửa trở lại và đạt lưu lượng kỷ lục

Yếu tố then chốt làm đảo chiều tâm lý thị trường là thông tin về dòng chảy lưu thông qua eo biển Hormuz — tuyến hàng hải huyết mạch kiểm soát gần 20% lượng dầu thô toàn cầu.

Dữ liệu thực tế cho thấy lưu lượng xuất khẩu qua eo biển này đã tăng mạnh, chạm mốc 19 triệu thùng. Mặc dù con số này vẫn thấp hơn một chút so với mức bình quân 20 triệu thùng/ngày ở giai đoạn tiền xung đột, nhưng đây là minh chứng rõ ràng nhất cho thấy eo biển không hề bị phong tỏa như các tuyên bố cứng rắn trước đó của phía Iran. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cũng xác nhận tuyến đường vẫn an toàn cho các tàu thương mại di chuyển.

2. Thỏa thuận Thụy Sĩ và bước đi thực dụng của Washington

Tiến trình đàm phán hòa bình trung gian tại Thụy Sĩ do Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và các bên trung gian (như Qatar) thúc đẩy đang đạt được những bước tiến tích cực ngoài mong đợi. Cụ thể:

Lệnh bài từ Bộ Tài chính Mỹ: Mỹ đã chính thức cấp một giấy phép đặc biệt có thời hạn 60 ngày (hiệu lực đến ngày 21/08/2026), cho phép Iran tái khởi động hoạt động sản xuất, vận chuyển và mua bán dầu thô bằng đồng USD. Điều này tương đương với việc giải phóng một lượng lớn nguồn cung bị đóng băng bấy lâu nay quay trở lại thị trường quốc tế.

3. Điều khoản kiểm soát nguồn thu tài chính từ dầu mỏ

Để xoa dịu những lo ngại về việc Iran sử dụng dòng tiền xuất khẩu dầu để tái thiết tài trợ quân sự, Washington đã thiết lập một cơ chế kiểm soát nghiêm ngặt. Nguồn tiền thu được từ việc bán dầu sẽ được chuyển vào các tài khoản ký quỹ (escrow account) do Mỹ giám sát, và chỉ được phê duyệt giải ngân cho các mục đích nhân đạo như nhập khẩu lương thực (ngô, đậu tương) trực tiếp từ các bang nông nghiệp của Mỹ.

Góc nhìn từ Phố Wall: Lạm phát năng lượng bước vào vùng trũng

Việc dòng chảy năng lượng được khơi thông tại vịnh Ba Tư đang buộc các tổ chức tài chính lớn phải điều chỉnh lại mô hình định giá dầu cho nửa cuối năm 2026.

Theo ông Scott Chronert, Giám đốc chiến lược cổ phiếu Mỹ tại Citi Research, diễn biến giá dầu trong những tuần qua phản ánh niềm tin ngày càng lớn của thị trường vào một hồi kết có hậu cho cuộc xung đột Mỹ – Iran. Sự hạ nhiệt này sẽ gỡ bỏ đáng kể gánh nặng chi phí năng lượng lên chỉ số lạm phát toàn cầu, tạo dư địa dễ thở hơn cho chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương.

Nhận diện rủi ro đuôi (Tail Risk) 

Dù bức tranh tổng thể đang nghiêng về phe gấu (giảm giá), các chuyên gia hàng hóa khuyến nghị nhà đầu tư không nên hoàn toàn chủ quan trước một số rủi ro địa chính trị chưa được giải quyết triệt để:

• Tuyên bố chủ quyền hàng hải: Oman và Iran vừa ra tuyên bố chung khẳng định quyền chủ quyền đối với vùng lãnh hải tại eo biển Hormuz. Đây là một biến số pháp lý có thể kích hoạt các tranh chấp quyền kiểm soát tàu bè bất kỳ lúc nào.

• Độ bền vững của thỏa thuận: Giấy phép 60 ngày của Mỹ chỉ mang tính chất một thỏa thuận tạm thời (interim deal). Nếu các cuộc đàm phán chuyên sâu về hạt nhân sau đó rơi vào bế tắc, rủi ro tái áp đặt lệnh trừng phạt và phong tỏa hoàn toàn có thể quay trở lại vào cuối quý 3/2026.

Khuyến nghị: Với việc giá dầu Brent và WTI đã chiết khấu sâu, thị trường đang bước vào giai đoạn tích lũy và kiểm chứng vùng đáy mới. Nhà đầu tư nên hạn chế các vị thế bán đuổi (short-selling) ở vùng giá hiện tại và ưu tiên quan sát dòng tiền dịch chuyển sang nhóm cổ phiếu ngành hàng tiêu dùng, vận tải vốn đang được hưởng lợi trực tiếp từ xu hướng chi phí đầu vào giảm.

Nguồn trích dẫn: Số liệu chốt phiên giao dịch ngày 23/06/2026 từ CNBC; Thông báo General License của Bộ Tài chính Mỹ; Báo cáo chiến lược năng lượng của Citi Research và Rabobank.