Giá dầu vọt hơn 3%: Eo biển Hormuz đứng trước rủi ro gián đoạn kép

Thị trường dầu mỏ toàn cầu bước vào phiên giao dịch sáng ngày 13/07/2026 với sắc xanh bao phủ khi giá dầu thô đồng loạt tăng mạnh hơn 3%. Làn sóng xung đột quân sự ăn miếng trả miếng giữa Mỹ và Iran thiết lập một mức phí rủi ro địa chính trị mới, đe dọa trực tiếp đến tính an toàn hải hành tại eo biển Hormuz — huyết mạch lưu thông của hơn 20% lượng dầu thô thế giới. Đối với các nhà đầu tư năng lượng, việc thấu hiểu bản chất đợt tăng giá này và kịch bản nguồn cung sắp tới là chìa khóa để quản trị rủi ro danh mục hữu hiệu.

1. Diễn biến giá dầu và phản ứng tức thì của thị trường

Dữ liệu giao dịch năng lượng trong phiên sáng ngày 13/07/2026 ghi nhận mức tăng trưởng bứt phá ở cả hai loại dầu tham chiếu chính:

• Giá dầu Brent kỳ hạn: Tăng mạnh 2,34 USD (tương đương 3,08%), đẩy mức giá lên mốc 78,35 USD/thùng.

• Giá dầu WTI (Mỹ): Tăng 2,21 USD (tương đương 3,09%), giao dịch ở mức 73,62 USD/thùng.

Sự leo thang này diễn ra ngay sau khi quân đội Mỹ tiến hành các đợt không kích mục tiêu của Iran sát eo biển Hormuz vào ngày 12/07. Đáp trả lại, phía Iran đã kích hoạt chuỗi tấn công bất ngờ nhắm vào loạt cơ sở và lợi ích của Mỹ tại các quốc gia vùng Vịnh như Bahrain, Kuwait, Qatar, Jordan và Oman.

2. Nút thắt Hormuz: Tần suất vận tải chạm đáy

Dù Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố eo biển Hormuz vẫn mở cửa cho hoạt động thương mại, thực tế từ các nền kinh tế định lượng lại cho thấy một bức tranh đáng lo ngại.

Theo dữ liệu theo dõi dòng chảy tàu biển từ nền tảng Kpler, chỉ có vỏn vẹn 6 tàu vận tải di chuyển qua eo biển này trong ngày 12/07. Đây là mức mật độ giao thông thấp nhất trong vòng 5 tuần qua, phản ánh tâm lý cực kỳ thận trọng của các hãng tàu trước nguy cơ bị tấn công trực diện.

Sự sụt giảm lưu lượng này đặt dấu hỏi lớn cho thỏa thuận tạm thời được ký kết vào tháng trước giữa Washington và Tehran — vốn được kỳ vọng sẽ giải tỏa căng thẳng giao thương sau 60 ngày đàm phán căng thẳng.

3. Góc nhìn chuyên gia: Động lực ngắn hạn hay cú hích dài hạn?

Dưới góc nhìn phân tích tài chính sâu sắc, đợt tăng giá này mang những đặc tính cốt lõi sau:

• Tâm lý đóng vị thế bán khống (Short Covering): Theo nhà phân tích thị trường Tony Sycamore từ tập đoàn giao dịch trực tuyến IG, đợt tăng giá sáng nay phần lớn được kích hoạt bởi việc các nhà giao dịch ồ ạt đóng vị thế bán khống để phòng ngừa rủi ro (hedging) trước khi bước vào tuần giao dịch mới. Thị trường vẫn kỳ vọng đây chỉ là sự leo thang tạm thời chứ chưa dẫn tới một cuộc đổ vỡ hoàn toàn của thỏa thuận ngừng bắn.

• Rủi ro từ hạ tầng tinh chế: Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) trong báo cáo tháng 07/2026 cũng bày tỏ sự quan ngại sâu sắc. Nếu xung đột lan rộng sang các cơ sở hạ tầng năng lượng (như vụ tấn công vào cơ sở khoan dầu tại Kuwait), thị trường sẽ chịu tổn thương kép khi Nga vừa ban hành lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel tuần trước, đẩy biên lợi nhuận lọc dầu (crack spread) lên mức cao kỷ lục trong vòng 4 năm qua.

Mức tăng hơn 3% của giá dầu trong phiên sáng 13/07/2026 là phản ứng hợp lý trước những rủi ro địa biến tại Trung Đông. Tuy nhiên, nhìn vào bức tranh tổng thể, giá dầu Brent hiện vẫn thấp hơn đáng kể so với mức đỉnh thiết lập hồi cuối tháng 4. Xu hướng giá trong ngắn hạn sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào khả năng kiểm soát xung đột của các bên tại eo biển Hormuz. Các nhà đầu tư cần duy trì vị thế phòng thủ, theo dõi sát sao mật độ vận tải thực tế của Kpler và các thông cáo của CENTCOM để đưa ra quyết định giải ngân chính xác đối với nhóm cổ phiếu và chứng chỉ quỹ năng lượng.