ĐỒNG YÊN BỨT PHÁ MẠNH MẼ: ĐẢO CHIỀU XU HƯỚNG HAY RỦI RO CARRY TRADE?

1. Toàn cảnh đà bứt phá của đồng Yên Nhật

Trong những ngày đầu tháng 09/2026, đồng Yên (JPY) đã ghi nhận những bước chuyển mình ấn tượng trên thị trường ngoại hối quốc tế. Cụ thể, đồng nội tệ Nhật Bản đã tăng vượt mức ghi nhận sau các đợt can thiệp của chính phủ hồi đầu tháng 8/2026, chạm mốc cao nhất kể từ tháng 02/2026.

• Biểu đồ tăng trưởng: Đồng Yên tăng 0.6% lên mức 153.40 JPY/USD, nối tiếp đà bừng sáng 1.4% từ phiên trước đó (chạm mốc 154.04 JPY/USD).

• Hiệu suất tháng: Tính từ đầu tháng 9, JPY đã leo dốc khoảng 4% so với USD, chấm dứt chuỗi ngày suy yếu kéo dài hơn một năm qua.

• Động lực chính: Sự hỗ trợ từ kỳ vọng tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ), dòng vốn hồi hương từ các quỹ hưu trí và hiệu ứng từ các biện pháp can thiệp quy mô lớn trị giá 15.4 ngàn tỷ Yên (khoảng 99.6 tỷ USD) trong mùa hè vừa qua.

2. Kỳ vọng chính sách tiền tệ và áp lực thị trường

Lập trường từ Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ)

Thị trường hiện đang dồn toàn lực chú ý vào cuộc họp sắp tới của BOJ. Dưới sức ép phối hợp từ các đối tác quốc tế – bao gồm cả những tiếng nói từ giới chức Mỹ như Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent – giới đầu tư đang định giá xác suất lên tới 80% rằng BOJ sẽ nâng lãi suất thêm 0.25 điểm phần trăm, lên mức 1.25%.

Các chuyên gia phân tích tài chính nhận định:

“Việc tăng lãi suất liên tiếp đang trở thành kịch bản cơ sở, điều này khiến dòng tiền đầu cơ (hot money) lo ngại và tạo ra những biến động mạnh trên thị trường ngoại hối.” — Nhà quản lý quỹ tại Tokyo.

Tuy nhiên, vẫn tồn tại những hoài nghi từ phía các tổ chức lớn. Mark Richards, Trưởng bộ phận đầu tư đa tài sản tại BNP Paribas Asset Management, đặt câu hỏi về quyết tâm duy trì lập trường thắt chặt dài hạn của BOJ sau cú hích lãi suất ban đầu.

Rủi ro tháo gỡ Carry Trade lớn nhất 3 thập kỷ

Một hệ quả đi kèm với đà tăng nhanh của đồng Yên là rủi ro thanh lý các giao dịch carry trade (vay tiền đồng có lãi suất thấp để đầu tư tài sản sinh lời cao bằng ngoại tệ).

• Theo ước tính từ Shrikant Kale, Chuyên gia phân tích tại Jefferies, lượng vay bằng Yên xuyên biên giới đã phình to từ 216 ngàn tỷ Yên (tháng 12/2021) lên tới 360 ngàn tỷ Yên (tính đến tháng 3/2026).

• Đây được đánh giá là chu kỳ tích tụ carry trade lớn nhất trong 3 thập kỷ qua, đặt ra bài toán quản trị rủi ro nan giải cho BOJ nhằm tránh gây xáo trộn hệ thống tài chính toàn cầu tương tự ký ức mùa hè năm 2024.

3. Định hướng và khuyến nghị

Đà tăng hiện tại của đồng Yên mở ra chương mới cho thị trường tiền tệ toàn cầu, đánh dấu sự dịch chuyển có thể mang tính cấu trúc sau thời gian dài chịu áp lực suy yếu. Dù tiềm năng tăng giá trung hạn được củng cố bởi triển vọng thắt chặt tiền tệ của BOJ, nhà đầu tư cần đặc biệt thận trọng với biến động ngắn hạn từ thanh khoản thấp và rủi ro đổ vỡ dây chuyền từ các vị thế carry trade quy mô lớn.

Khuyến nghị: Nhà đầu tư nên theo dõi sát sao biên bản cuộc họp sắp tới của BOJ và áp dụng các công cụ quản trị rủi ro tỷ giá chặt chẽ trước khi phân bổ danh mục vào các tài sản nhạy cảm với Yên Nhật.