Vàng vọt mốc 4,600 USD, Bạc phá đỉnh 86 USD: Khi “Pháo đài” Fed lung lay

Thị trường tài chính toàn cầu đang chứng kiến một cuộc “di cư” quy mô lớn của dòng vốn sang các tài sản trú ẩn an toàn. Tính đến phiên giao dịch ngày 13/01/2026, giá vàng thế giới đã chính thức thiết lập cột mốc lịch sử mới trên 4,600 USD/oz, trong khi bạc cũng ghi nhận mức tăng trưởng phi mã áp sát ngưỡng 86 USD/oz. Động lực chính đằng sau đà tăng này không chỉ đến từ các yếu tố kinh tế vĩ mô thuần túy, mà còn xuất phát từ một cuộc khủng hoảng thể chế chưa từng có tại Mỹ: Cuộc điều tra hình sự nhắm vào Chủ tịch Fed Jerome Powell.

1. “Cơn bão” chính trị tại trung tâm quyền lực tiền tệ

Tâm điểm của sự hỗn loạn bắt nguồn từ việc Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) bất ngờ tống đạt trát hầu tòa cho Chủ tịch Fed Jerome Powell liên quan đến các cáo buộc sai phạm trong dự án cải tạo trụ sở Fed trị giá 2.5 tỷ USD. Tuy nhiên, giới quan sát tài chính quốc tế và chính ông Powell đều nhận định đây là một “cái cớ” chính trị.

• Rủi ro tính độc lập: Việc chính quyền hành pháp gia tăng sức ép pháp lý lên người đứng đầu ngân hàng trung ương đã làm dấy lên lo ngại về sự xói mòn tính độc lập của Fed. Đây là yếu tố cốt lõi bảo đảm giá trị của đồng USD.

• Kịch bản thay đổi nhân sự: Với nhiệm kỳ của ông Powell kết thúc vào tháng 5/2026, các cái tên như Rick Rieder (BlackRock) hay Kevin Hassett đang được xem xét như những ứng viên thay thế có xu hướng “bồ câu” hơn, hứa hẹn một lộ trình cắt giảm lãi suất quyết liệt theo ý muốn của Nhà Trắng.

“Bất định ở mức cao tác động trực tiếp đến thị trường vàng, và dường như mỗi tuần lại xuất hiện thêm một nguồn bất ổn mới.” – Michael Haigh, Giám đốc nghiên cứu hàng hóa toàn cầu tại Société Générale.

2. Chính sách tiền tệ: Giữa áp lực chính trị và dữ liệu kinh tế

Mặc dù Fed dự kiến giữ nguyên lãi suất trong kỳ họp cuối tháng 1/2026, thị trường vẫn đang đặt cược vào ít nhất hai đợt cắt giảm lãi suất trong năm nay.

• Lãi suất thực và Vàng: Theo dữ liệu từ Bloomberg, lợi suất trái phiếu thực tế đang chịu áp lực giảm khi kỳ vọng lạm phát tăng cao trong bối cảnh nới lỏng tiền tệ. Điều này làm gia tăng sức hấp dẫn của các tài sản không sinh lợi như vàng và bạc.

• Dòng tiền đầu cơ: Sau một năm 2025 tăng trưởng hơn 64%, vàng đang tiếp tục thu hút các quỹ ETF và ngân hàng trung ương tích trữ để đa dạng hóa nguồn dự trữ, giảm phụ thuộc vào đồng USD đang biến động.

3. Địa chính trị: Những “ngòi nổ” chưa có lời giải

Ngoài xung đột tại Mỹ, bản đồ rủi ro toàn cầu đang đỏ rực với các điểm nóng:

• Nam Mỹ & Trung Đông: Sự sụp đổ của chính quyền Maduro tại Venezuela và làn sóng biểu tình tại Iran tạo ra khoảng trống quyền lực và rủi ro gián đoạn cung ứng năng lượng.

• Tham vọng lãnh thổ: Các tuyên bố về việc Mỹ quan tâm đến việc mua lại Greenland tiếp tục tạo ra những tiền lệ ngoại giao khó lường, đẩy tâm lý ngại rủi ro của nhà đầu tư lên mức cực đại.

4. Bạc (Silver) – “Kẻ khổng lồ” đang thức giấc

Trong khi vàng chiếm lĩnh các tiêu đề báo chí, bạc mới thực sự là ngôi sao về hiệu suất với mức tăng 146.8% trong năm qua.

• Đặc tính thị trường: Ông Ned Naylor-Leyland từ Jupiter Asset Management nhấn mạnh rằng do quy mô thị trường bạc nhỏ hơn vàng, dòng tiền đổ vào đây tạo ra hiệu ứng đòn bẩy giá mạnh mẽ hơn.

• Cung-Cầu công nghiệp: Nhu cầu từ ngành năng lượng xanh và linh kiện điện tử trong chu kỳ AI 2025-2026 đang khiến thâm hụt nguồn cung bạc trở nên trầm trọng, hỗ trợ đà tăng kỹ thuật bền vững.

Kết luận và Định hướng cho Nhà đầu tư

Đà tăng của kim loại quý hiện nay không đơn thuần là một đợt sóng đầu cơ mà là phản ánh của sự đứt gãy niềm tin vào hệ thống tài chính truyền thống. Việc vàng vượt 4,600 USD chỉ là khởi đầu cho một giai đoạn tái định giá tài sản toàn cầu.

Lời khuyên chuyên gia: Trong bối cảnh này, nhà đầu tư nên:

1. Duy trì tỷ trọng vàng/bạc trong danh mục ở mức 10-15% để phòng vệ rủi ro chính trị.

2. Theo dõi sát sao diễn biến tại Fed và các báo cáo lạm phát tới đây để xác định điểm đảo chiều của chính sách tiền tệ.

3. Cẩn trọng với sự biến động cực lớn của bạc và các kim loại nhóm bạch kim (platinum) do tính thanh khoản thấp hơn.