Đồng Yen bứt phá, USD/JPY thủng mốc 156: Áp lực nâng lãi suất và biến số Trung Đông

Thị trường ngoại hối quốc tế vừa chứng kiến cú xoay trục mạnh mẽ từ đồng Yen Nhật (JPY). Chốt phiên giao dịch ngày 03/09/2026, cặp tỷ giá USD/JPY sụt giảm hơn 2%, hạ sâu từ mốc 158,89 JPY/USD xuống quanh vùng 155,74 JPY/USD. Việc đồng nội tệ Nhật Bản vọt tăng diễn ra trong bối cảnh giới đầu tư đẩy mạnh đặt cược vào khả năng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) sắp can thiệp tỷ giá trực tiếp, kết hợp cùng kỳ vọng thắt chặt tiền tệ tại kỳ họp tháng 09/2026. Liệu đây là đợt điều chỉnh kỹ thuật ngắn hạn hay bước ngoặt đánh dấu xu hướng phục hồi bền vững của đồng Yen? Hãy cùng phân tích các động lực vĩ mô chi tiết dưới đây.

1. Đồn đoán can thiệp tỷ giá và kỳ vọng nâng lãi suất lên 1,25% từ BoJ

Áp lực lạm phát nhập khẩu duy trì ở mức cao đang buộc giới chức tài chính Nhật Bản phải có những hành động quyết liệt để bảo vệ đà ổn định của đồng nội tệ.

• Tâm lý phòng ngừa can thiệp: Sau đợt can thiệp phối hợp giữa BoJ và Bộ Tài chính Mỹ vào tháng 07/2026, thị trường tiếp tục ghi nhận sự cảnh giác cao độ. Việc tỷ giá chạm ngưỡng nhạy cảm 158,89 JPY/USD đã kích hoạt làn sóng chốt lời vị thế bán khống JPY do lo ngại các động thái can thiệp trực tiếp từ Bộ Tài chính Nhật Bản.

• Kỳ vọng nâng lãi suất tại kỳ họp tháng 9: Theo dữ liệu mới nhất từ Bloomberg và FXStreet, BoJ đang cân nhắc nghiêm túc việc tăng lãi suất cơ bản thêm 25 điểm cơ bản lên mức 1,25% tại cuộc họp chính sách ngày 18/09/2026. Lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật Bản (JGB) kỳ hạn 10 năm đã lập đỉnh 30 năm ở mốc 3,005%, phản ánh rõ kỳ vọng thắt chặt từ thị trường.

               ĐỘNG LỰC HỖ TRỢ ĐỒNG YEN (JPY)            
1. Rủi ro BoJ can thiệp trực tiếp thị trường ngoại hối  
2. Kỳ vọng tăng lãi suất BoJ lên 1,25% (18/09/2026)    
3. Lợi suất JGB 10 năm cán mốc lịch sử 3,005%           
4. Hoạt động Carry Trade tháo chạy khỏi vị thế USD      

2. Chiến lược Carry Trade hạ nhiệt và áp lực chênh lệch lãi suất

Khoảng cách lãi suất giữa Mỹ và Nhật Bản duy trì ở mức rộng suốt thời gian qua là nguyên nhân cốt lõi thúc đẩy giao dịch chênh lệch lãi suất (Carry Trade), nơi nhà đầu tư vay Yen giá rẻ để đầu tư vào các tài sản có lợi suất cao hơn định giá bằng USD.

• Sự dịch chuyển dòng vốn: Khi tín hiệu tăng lãi suất từ BoJ trở nên rõ ràng hơn, kết hợp với các dữ liệu kinh tế Mỹ cho thấy thị trường lao động đang hạ nhiệt, khoảng chênh lệch lợi suất bắt đầu thu hẹp.

• Tác động tới tỷ giá: Việc các quỹ đầu cơ nhanh chóng đóng vị thế Carry Trade đã tạo ra lực cầu mua lại Yen ngắn hạn rất lớn, đẩy tỷ giá USD/JPY lao dốc nhanh trong phiên giao dịch châu Âu.

3. Biến số địa chính trị Trung Đông và phản ứng của thị trường tài chính

Sự phục hồi của đồng Yen diễn ra trong bối cảnh tình hình an ninh toàn cầu xuất hiện nhiều biến số phức tạp tại Trung Đông.

• Tăng thẳng leo thang tại eo biển Hormuz: Sự gián đoạn nguồn cung năng lượng do các cuộc đối đầu quân sự và phong tỏa tuyến hàng hải chiến lược đã đẩy giá dầu thô Brent và WTI gia tăng. Mặc dù giá năng lượng tăng làm gia tăng chi phí nhập khẩu của Nhật Bản, nhưng lo ngại lạm phát quay trở lại lại càng củng cố thêm lý do để BoJ phải sớm nâng lãi suất.

• Thị trường chứng khoán trong nước điều chỉnh: Tâm lý né tránh rủi ro (risk-off) lan rộng sang các thị trường mới nổi. Kết thúc phiên giao dịch ngày 03/09/2026, chỉ số VN-Index giảm 4,40 điểm (-0,24%) xuống 1.827,72 điểm; HNX-Index giảm 2,53 điểm (-0,89%) xuống 282,24 điểm.

Cú bứt phá của đồng Yen về mốc 155,74 JPY/USD phản ánh sự thay đổi nhanh chóng trong kỳ vọng chính sách tiền tệ của thị trường. Mặc dù tâm lý lo ngại can thiệp tỷ giá tạo ra tác động tâm lý trong ngắn hạn, định hướng nâng lãi suất lên 1,25% của BoJ trong kỳ họp ngày 18/09/2026 mới là bệ đỡ căn bản cho đà hồi phục dài hạn. Các nhà đầu tư ngoại hối và doanh nghiệp có nghĩa vụ thanh toán bằng ngoại tệ nên chủ động phòng ngừa rủi ro tỷ giá trước những biến động lớn từ quyết định chính sách của các ngân hàng trung ương trong tháng 9.

(Nguồn dữ liệu tổng hợp: Bloomberg, FXStreet, City Index, Trading Economics — Cập nhật ngày 03-04/09/2026)