Nghị định 340: Cảnh báo rủi ro tịch thu vàng và chế tài mới từ 9/2/2026

Bối cảnh mới của thị trường vàng: Từ “tự phát” sang “quản lý tập trung”

Thị trường vàng Việt Nam đang đứng trước những thay đổi mang tính lịch sử. Cùng với chỉ đạo sát sao của Thủ tướng về việc vận hành sàn giao dịch vàng ngay trong tháng 2/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 340/2025/NĐ-CP (ký ngày 25/12/2025) để thiết lập một hành lang pháp lý nghiêm khắc hơn.

Sự chuyển dịch này không chỉ nhằm mục đích chống “vàng hóa” nền kinh tế mà còn bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư trước các biến động thiếu minh bạch. Tuy nhiên, nếu không nắm vững quy định mới có hiệu lực từ ngày 9/2/2026 tới đây, nhà đầu tư và doanh nghiệp rất dễ rơi vào kịch bản bị xử phạt nặng, thậm chí là tịch thu toàn bộ tang vật.

Chi tiết khung hình phạt theo Nghị định 340/2025/NĐ-CP

Dưới đây là bảng tổng hợp các mức xử phạt đối với cá nhân (tổ chức sẽ áp dụng mức phạt gấp 2 lần) dựa trên mức độ vi phạm:

Trường hợp nào sẽ bị tịch thu toàn bộ vàng?

Đây là nội dung nhận được sự quan tâm lớn nhất từ giới đầu tư. Theo Nghị định 340, hình thức xử phạt bổ sung “Tịch thu tang vật” (toàn bộ số vàng vi phạm) được áp dụng trong các trường hợp nghiêm trọng sau:

1. Giao dịch bất hợp pháp: Thực hiện mua, bán vàng miếng tại các cơ sở không được cấp phép kinh doanh vàng miếng.

2. Kinh doanh chui: Tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động sản xuất, kinh doanh vàng miếng hoặc xuất nhập khẩu vàng nguyên liệu mà không có giấy phép của Ngân hàng Nhà nước.

3. Vi phạm biên giới: Mang theo vàng khi xuất cảnh, nhập cảnh không đúng quy định (vượt định mức cho phép mà không khai báo hoặc không có giấy phép).

4. Tái phạm nhiều lần: Các hành vi đã bị xử phạt hành chính nhưng vẫn tiếp tục vi phạm trong thời gian ngắn.

Lưu ý sống còn cho nhà đầu tư từ năm 2026

Với tư cách là chuyên gia tài chính, tôi khuyến nghị nhà đầu tư cần thay đổi tư duy giao dịch để thích ứng với kỷ nguyên quản lý mới:

• Ưu tiên chuyển khoản: Việc thanh toán tiền mặt khi mua bán vàng miếng sẽ sớm trở thành hành vi lỗi thời và tiềm ẩn rủi ro pháp lý. Nghị định 340 đã quy định rõ mức phạt đến 20 triệu đồng cho việc không thanh toán qua tài khoản.

• Kiểm tra giấy phép đơn vị giao dịch: Chỉ thực hiện mua bán tại các tổ chức tín dụng hoặc doanh nghiệp được Ngân hàng Nhà nước cấp phép kinh doanh vàng miếng. Đừng vì một chút chênh lệch giá ở “thị trường đen” mà đối mặt với rủi ro mất trắng tài sản.

• Cẩn trọng khi xuất nhập cảnh: Nếu có nhu cầu mang vàng ra nước ngoài hoặc từ nước ngoài về, hãy đảm bảo tuân thủ đúng định mức theo Thông tư của Ngân hàng Nhà nước và thực hiện khai báo hải quan minh bạch.

• Nghị định 340/2025/NĐ-CP không nhằm thắt chặt quyền sở hữu tài sản của người dân, mà tập trung vào việc thanh lọc những đơn vị kinh doanh không đủ điều kiện và ngăn chặn các dòng tiền bất hợp pháp. Việc tuân thủ pháp luật từ ngày 9/2/2026 không chỉ là nghĩa vụ mà còn là cách tốt nhất để bảo vệ giá trị danh mục đầu tư của bạn.

Nguồn tham khảo: Nghị định 340/2025/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng; Cổng thông tin điện tử Chính phủ.