Lãi suất huy động tăng tốc: NHNN hành động để kiểm soát áp lực thanh khoản

Làn sóng tăng lãi suất và bài toán thanh khoản

Thị trường tài chính quý 2/2026 đang chứng kiến một cuộc đua lãi suất huy động đầy kịch tính. Chỉ trong tuần đầu tháng 4, hàng loạt ngân hàng từ khối thương mại cổ phần đến nhóm quốc doanh đã điều chỉnh biểu lãi suất lên một mặt bằng mới. Sự chuyển dịch này không chỉ phản ánh áp lực thanh khoản ngắn hạn mà còn là tín hiệu cho thấy các tổ chức tín dụng đang tích cực chuẩn bị nguồn lực cho nhu cầu tín dụng tăng cao. Trước diễn biến này, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã có những chỉ đạo quyết liệt nhằm giữ vững sự ổn định của hệ thống tiền tệ.

1. Phân tích diễn biến: Cuộc đua lãi suất giữa các nhóm ngân hàng

Sau giai đoạn ổn định, mặt bằng lãi suất tiền gửi đã thiết lập đỉnh mới trong nửa đầu năm 2026. Sự phân hóa rõ rệt được thể hiện qua các con số thực tế:

• Nhóm Ngân hàng TMCP tư nhân (Big Move): Techcombank gây bất động khi tăng lãi suất từ 0.3-1.5 điểm phần trăm. Đặc biệt, các ngân hàng như OCB, Nam A Bank đã đẩy lãi suất kỳ hạn dài (24-36 tháng) lên mức 7.3% – 7.5%/năm.

• Nhóm Ngân hàng Quốc doanh (Big 4): Agribank, Vietcombank, VietinBank và BIDV đã đồng bộ hóa biểu lãi suất. Kỳ hạn 12 tháng hiện đứng ở mức 5.9%/năm, tạo ra một “sàn” lãi suất an toàn nhưng vẫn cạnh tranh cho thị trường.

• Phân khúc lãi suất “đặc biệt”: Một số ngân hàng số và ngân hàng quy mô vừa đang chào mời mức lãi suất gây sốc để thu hút dòng tiền lớn. Điển hình là VikkiBank với 9.3%/năm (kỳ hạn 12 tháng) và NCB với 8.9%/năm cho các khoản tiền trên 5 tỷ đồng.

2. Tiêu điểm lãi suất theo kỳ hạn (Cập nhật ngày 06/04/2026)

Dưới đây là bảng tổng hợp các điểm đến lợi nhuận tốt nhất cho nhà đầu tư tiền gửi:

3. Thông điệp bình ổn từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN)

Trước áp lực tăng trưởng lãi suất có thể ảnh hưởng đến chi phí vay vốn của doanh nghiệp, ngày 30/03/2026, NHNN đã ban hành văn bản chỉ đạo khẩn. Trọng tâm của thông điệp bao gồm:

1. Cân đối nguồn vốn – sử dụng vốn: Yêu cầu các tổ chức tín dụng (TCTD) đảm bảo thanh khoản, tuyệt đối không để xảy ra xáo trộn mặt bằng lãi suất do cạnh tranh không lành mạnh.

2. Minh bạch hóa lãi suất cho vay: NHNN sẽ giám sát chặt chẽ việc công bố lãi suất cho vay trên website của các ngân hàng, đảm bảo lợi ích cho người đi vay song song với người gửi tiền.

3. Thanh tra và Giám sát: Tăng cường kiểm tra việc thực hiện các chỉ đạo của Chính phủ về ổn định lãi suất, hướng tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên như sản xuất và xuất khẩu.

Kết luận và Góc nhìn chuyên gia

Làn sóng tăng lãi suất hiện nay là kết quả của sự kết hợp giữa nhu cầu vốn phục hồi và áp lực lạm phát mục tiêu năm 2026. Việc NHNN phát tín hiệu bình ổn cho thấy cơ quan điều hành sẽ không để lãi suất “nhảy múa” quá xa khỏi quỹ đạo kiểm soát.

• Người gửi tiền: Nên tận dụng các gói lãi suất đặc biệt ở kỳ hạn 12-15 tháng để tối ưu hóa lợi nhuận trước khi các biện pháp bình ổn của NHNN có hiệu lực rõ rệt hơn.

• Người đi vay: Cần thận trọng với các khoản vay lãi suất thả nổi, nên ưu tiên các gói vay ưu đãi cố định lãi suất trong giai đoạn đầu để giảm thiểu rủi ro chi phí vốn.

Nguồn tổng hợp tham khảo: Báo cáo thị trường tiền gửi ngày 06/04/2026, Văn bản chỉ đạo NHNN ngày 30/03/2026