Kế hoạch xăng dầu tháng 4/2026: Ứng phó rủi ro địa chính trị leo thang

Áp lực từ “Thùng thuốc súng” Trung Đông

Trong bối cảnh căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đạt đến những cột mốc mới, kết hợp với cuộc xung đột Nga – Ukraine chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, thị trường năng lượng toàn cầu đang đứng trước những phép thử khắc nghiệt. Giá dầu thô thế giới liên tục duy trì ở mức cao, gây áp lực trực tiếp lên chỉ số CPI và ổn định kinh tế vĩ mô trong nước.

Để chủ động bảo vệ nền kinh tế trước các cú sốc cung ứng, Bộ Công Thương đã chính thức phát đi thông điệp khẩn, yêu cầu các doanh nghiệp đầu mối thắt chặt kỷ luật cung ứng cho tháng 4/2026. Đây không chỉ là nhiệm vụ điều tiết mà còn là bài toán chiến lược về an ninh năng lượng quốc gia.

1.  “Phí rủi ro” đẩy giá năng lượng tăng cao

Tính đến quý I/2026, giá dầu Brent và WTI đã ghi nhận mức biến động mạnh do lo ngại về sự đứt gãy chuỗi cung ứng tại eo biển Hormuz và các lệnh trừng phạt năng lượng. Theo báo cáo từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đầu năm 2026, dự báo nguồn cung thế giới có thể thắt chặt hơn nếu các xung đột tại Trung Đông không được kiểm soát.

Tại Việt Nam, việc duy trì tổng nguồn xăng dầu tối thiểu năm 2026 là ưu tiên hàng đầu. Bộ Công Thương nhấn mạnh:

• Thương nhân đầu mối: Phải thực hiện nghiêm kế hoạch nhập khẩu và mua hàng từ các nhà máy trong nước (Dung Quất, Nghi Sơn) theo đúng tiến độ tháng 3 và chuẩn bị sẵn sàng cho tháng 4.

• Đa dạng hóa nguồn cung: Không phụ thuộc vào một thị trường duy nhất để giảm thiểu rủi ro khi có biến động địa chính trị cục bộ.

2. Vai trò của các nhà máy lọc dầu nội địa

Hai “trái tim” của ngành dầu khí Việt Nam là Nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn hiện đang đóng góp khoảng 70-80% nhu cầu thị trường. Bộ Công Thương đặt ra yêu cầu tuyệt đối:

• Vận hành ổn định: Đảm bảo an toàn kỹ thuật, phòng cháy chữa cháy và không để xảy ra sự cố gián đoạn.

• Kế hoạch dự phòng: Trong trường hợp bảo trì định kỳ, doanh nghiệp phải báo cáo trước ít nhất 30-60 ngày để Bộ có phương án điều tiết nhập khẩu bù đắp, tránh tạo khoảng trống nguồn cung.

3. Chống găm hàng và chia sẻ lợi nhuận

Một trong những điểm đáng chú ý trong văn bản lần này là yêu cầu về tính minh bạch và đạo đức kinh doanh. Bộ Công Thương yêu cầu:

• Tuyệt đối không găm hàng: Xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ chờ tăng giá, đảm bảo dòng chảy xăng dầu từ kho đầu mối đến cửa hàng bán lẻ không bị tắc nghẽn.

• Cơ chế chia sẻ lợi nhuận: Khuyến khích sự phối hợp giữa thương nhân đầu mối và hệ thống phân phối để duy trì chiết khấu hợp lý, giúp các cửa hàng bán lẻ duy trì hoạt động liên tục (24/7).

Kết luận

Việc Bộ Công Thương chủ động yêu cầu xây dựng kế hoạch cho tháng 4/2026 ngay từ đầu tháng 3 là một bước đi thận trọng và cần thiết. Trong kịch bản giá dầu thế giới tiếp tục leo thang, việc đảm bảo “nguồn cung thực” quan trọng hơn việc điều hành giá bằng các công cụ tài chính đơn thuần.

Đối với các nhà đầu tư, biến động này có thể tạo ra những tác động trái chiều. Trong khi nhóm doanh nghiệp hạ nguồn (phân phối) có thể chịu áp lực về biên lợi nhuận do chi phí đầu vào cao, thì các nhóm ngành phụ trợ và khai thác (thượng nguồn) có thể hưởng lợi từ xu hướng giá. Tuy nhiên, rủi ro về lạm phát vẫn là biến số cần theo dõi sát sao để điều chỉnh danh mục đầu tư phù hợp trong quý II/2026.

Nguồn tham khảo:

• Báo cáo tình hình thị trường xăng dầu – Bộ Công Thương (Tháng 3/2026).

• Dữ liệu giá năng lượng thế giới – Bloomberg/Reuters (Cập nhật 10/03/2026).

• Báo cáo rủi ro địa chính trị toàn cầu – IEA (2026).