Fed tạm dừng giảm lãi suất: “Phép thử” độc lập dưới áp lực từ Donald Trump

Sự thận trọng cần thiết giữa tâm bão chính trị

Trong cuộc họp chính sách mở màn năm 2026, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã đưa ra quyết định quan trọng: Tạm dừng lộ trình cắt giảm lãi suất, duy trì phạm vi mục tiêu ở mức 3.5% – 3.75%. Quyết định này diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ đang ở trạng thái “lửa thử vàng”: tăng trưởng GDP bùng nổ nhưng lạm phát vẫn duy trì trên mức mục tiêu 2%. Đặc biệt, đây có lẽ là những chương cuối cùng trong nhiệm kỳ đầy biến động của Chủ tịch Jerome Powell khi ông phải đối mặt với các áp lực pháp lý và chính trị chưa từng có từ Nhà Trắng.

1. Thay đổi trọng tâm: Từ “Cứu vãn việc làm” sang “Kiểm soát lạm phát”

Sau ba đợt cắt giảm lãi suất liên tiếp vào cuối năm 2025 để ngăn chặn suy thoái, tuyên bố của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) lần này cho thấy một bước ngoặt quan trọng:

• Loại bỏ cụm từ “lo ngại thị trường lao động”: Fed không còn đặt ưu tiên cứu vãn việc làm lên trên lạm phát. Điều này phản ánh thực tế rằng tỷ lệ thất nghiệp đã ổn định và số đơn xin trợ cấp thất nghiệp đang ở mức thấp nhất trong hai năm.

• Áp lực từ lạm phát “cứng đầu”: Với chỉ số giá tiêu dùng vẫn quanh mức 3%, Fed buộc phải “kiên nhẫn” hơn. Thị trường hiện dự báo sớm nhất phải đến tháng 6/2026 mới có đợt điều chỉnh tiếp theo.

2. “Bóng ma” Thuế quan và Tăng trưởng GDP

Một trong những lý do khiến Fed phải phanh gấp lộ trình giảm lãi suất chính là sức nóng của nền kinh tế:

• Tăng trưởng ấn tượng: Theo dữ liệu từ Fed Atlanta, GDP quý 4/2025 dự kiến đạt 5.4%, một con số cực kỳ mạnh mẽ đối với một nền kinh tế phát triển.

• Hiệu ứng thuế quan: Chính sách thuế quan của Tổng thống Trump đối với hàng nhập khẩu đang tạo ra “áp lực ngược” lên chi phí sản xuất và giá tiêu dùng. Dù các nhà kinh tế kỳ vọng đây là áp lực ngắn hạn, nhưng Fed không thể mạo hiểm nới lỏng tiền tệ khi rủi ro lạm phát do chi phí đẩy vẫn hiện hữu.

3. Cuộc chiến giành quyền kiểm soát “Túi tiền” của nước Mỹ

Nội bộ Fed đang chứng kiến sự chia rẽ sâu sắc phản ánh tầm ảnh hưởng của chính quyền đương nhiệm:

• Sự trỗi dậy của các Thống đốc thân Trump: Stephen Miran và Christopher Waller đã bỏ phiếu phản đối việc giữ nguyên lãi suất, ủng hộ cắt giảm thêm 0.25%. Đây là tín hiệu cho thấy sự phân hóa về tư duy điều hành ngay trong lòng ngân hàng trung ương.

• Thách thức pháp lý: Việc Bộ Tư pháp triệu tập Chủ tịch Powell liên quan đến các dự án xây dựng được giới quan sát coi là đòn bẩy chính trị nhằm làm xói mòn uy tín của ông trước khi nhiệm kỳ kết thúc.

Ghi chú chuyên gia: Tính độc lập của Fed là “mỏ neo” cho sự ổn định của đồng USD toàn cầu. Bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy Fed bị chính trị hóa sẽ dẫn đến rủi ro rút vốn khỏi các tài sản định giá bằng USD.

Tương lai nào cho lãi suất năm 2026?

Quyết định tạm dừng của Fed không chỉ là một động thái kỹ thuật mà còn là thông điệp về sự kiên định trước các biến số chính trị. Với việc ông Powell chỉ còn hai cuộc họp cuối cùng, thị trường đang bước vào giai đoạn “chờ đợi và quan sát” (Wait-and-see). Giới đầu tư hiện chỉ đặt cược tối đa vào hai lần cắt giảm trong suốt năm 2026.

Trong ngắn hạn, các nhà đầu tư cần thận trọng với biến động của lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ khi Fed chuyển sang trạng thái “diều hâu” hơn dự kiến để bảo vệ mục tiêu lạm phát.

Nguồn tham khảo:

• Báo cáo cuộc họp FOMC tháng 01/2026 (Federalreserve.gov).

• Dữ liệu dự báo GDP của Fed Atlanta (GDPNow).

• Phân tích chỉ số CPI và tác động thuế quan (Bloomberg Economics, tháng 01/2026).