An ninh năng lượng 2026: Nhật Bản “tiếp sức” Việt Nam tại siêu dự án 12 tỷ USD

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại eo biển Hormuz đe dọa chuỗi cung ứng dầu thô toàn cầu, mối quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Nhật Bản đang chứng minh giá trị cốt lõi. Sáng ngày 17/03/2026, thông điệp từ cuộc làm việc giữa Thủ tướng Phạm Minh Chính và Đại sứ Ito Naoki không chỉ dừng lại ở các nghi thức ngoại giao, mà còn mở ra những giải pháp tài chính và kỹ thuật thực diện cho “siêu dự án” khí điện 12 tỷ USD cũng như bài toán dự trữ năng lượng quốc gia. Xem thêm các phân tích kỹ thuật về hạ nguồn dự án ngay dưới đây.

1. “Phao cứu sinh” từ kho dự trữ 80 triệu thùng dầu của Nhật Bản

Trước rủi ro đứt gãy nguồn cung từ Trung Đông, Việt Nam đã chủ động đề xuất Nhật Bản hỗ trợ thông qua hai kênh chiến lược:

• Tiếp cận nguồn dầu dự trữ: Nhật Bản đang xem xét xuất kho 80 triệu thùng dầu để hạ nhiệt giá nhiên liệu. Việc Việt Nam có thể tiếp cận nguồn lực này sẽ giúp ổn định đầu vào cho sản xuất công nghiệp và vận tải hàng không trong nước.

• Tái cấu trúc Lọc hóa dầu Nghi Sơn: Thủ tướng đề nghị phía Nhật thúc đẩy tái cấu trúc tài chính và đa dạng hóa nguồn dầu thô đầu vào. Đây là bước đi sống còn để đảm bảo Nghi Sơn vận hành ổn định, tránh phụ thuộc quá mức vào một thị trường duy nhất đang biến động.

2. Chuỗi dự án Lô B – Ô Môn: Trọng tâm dòng vốn 12 tỷ USD

Dự án khí điện Lô B – Ô Môn không chỉ là công trình hạ tầng mà là “xương sống” cho an ninh điện năng miền Nam.

• Quy mô: Tổng mức đầu tư 12 tỷ USD, bao gồm thượng nguồn (khai thác mỏ), trung nguồn (đường ống dẫn khí) và hạ nguồn (4 nhà máy điện Ô Môn với tổng công suất gần 4.000 MW).

• Vai trò của đối tác Nhật: Sự tham gia của Mitsui Oil Exploration (MOECO) trong hợp đồng phân chia sản phẩm (PSC) là bảo chứng về tài chính và công nghệ. Đại sứ Ito Naoki khẳng định sẽ tháo gỡ các nút thắt tài chính cho các dự án nhiệt điện LNG theo Sáng kiến AZEC (Cộng đồng phát thải ròng bằng 0 châu Á).

• Tiến độ kỳ vọng: Mục tiêu đạt sản lượng 5,06 tỷ m3 khí/năm, đòi hỏi sự đồng bộ giữa việc đưa dòng khí đầu tiên (First Gas) và tiến độ hoàn thiện nhà máy Ô Môn II, III.

3. Tầm nhìn ODA thế hệ mới và Chuyển đổi Xanh

Bên cạnh năng lượng truyền thống, quan hệ Việt – Nhật năm 2026 đang chuyển dịch mạnh mẽ sang ODA thế hệ mới.

• Tập trung vào hạ tầng chiến lược: Đường sắt đô thị, bán dẫn và chuyển đổi số.

• Hỗ trợ nhiên liệu hàng không: Một đề xuất mới mẻ nhằm duy trì lợi thế cạnh tranh cho ngành hàng không Việt Nam trong bối cảnh chi phí nhiên liệu thế giới leo thang.

Sự đồng hành của Nhật Bản – nền kinh tế lớn thứ 2 châu Á – thông qua việc mở kho dự trữ và cam kết tại siêu dự án 12 tỷ USD là một tín hiệu cực kỳ tích cực cho thị trường tài chính Việt Nam. Điều này không chỉ giúp giảm bớt áp lực lạm phát do chi phí đẩy mà còn củng cố niềm tin cho các nhà đầu tư quốc tế về tính ổn định của môi trường sản xuất tại Việt Nam. 2026 hứa hẹn sẽ là năm “bản lề” để chuỗi dự án khí điện trọng điểm này bứt phá, tạo động lực tăng trưởng mới cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Nguồn trích dẫn:

• Cổng thông tin điện tử Chính phủ (VGP), cập nhật 17/03/2026.

• Dữ liệu dự án Lô B – Ô Môn: Tổng hợp từ PVN và Mitsui Oil Exploration (MOECO).

• Chương trình Sáng kiến Cộng đồng châu Á phát thải ròng bằng 0 (AZEC).